Chính sách hiệu quả năng lượng mới định hình lại cục diện cạnh tranh wafer: Dây chuyền sản xuất không đạt hiệu quả năng lượng cấp 3 sẽ bị đóng cửa từ năm 2027 [Phân tích chuyên sâu SMM]

Tổng cục Quản lý Thị trường nhà nước và Cục Tiêu chuẩn hóa Trung Quốc đã cùng ban hành tiêu chuẩn quốc gia bắt buộc GB 47835-2026 *Giới hạn tiêu hao năng lượng trên một đơn vị sản phẩm silic đơn tinh thể* vào năm 2026, chính thức có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2027. Tiêu chuẩn này quy định rõ ba mức hạn ngạch tiêu hao năng lượng tổng hợp trên một đơn vị sản phẩm cho hai loại sản phẩm: silic đơn tinh thể và tấm wafer silic đơn tinh thể. Tiêu chuẩn lấy tấm wafer kích thước 182mm × 210mm (210R) làm kích cỡ chuẩn tính toán và đưa ra hệ số quy đổi cho các tấm wafer có kích thước khác nhau, cung cấp một cơ sở thống nhất cho việc hạch toán tiêu hao năng lượng và đánh giá hiệu suất năng lượng trong ngành. Sau đây là các mức hạn ngạch tiêu hao năng lượng cho thỏi silic và tấm wafer:

Ghi chú: Do phiên bản chính thức cuối cùng chưa được công bố, nên các tiêu chuẩn trong dự thảo lấy ý kiến được sử dụng.

Trong biểu đồ bên dưới, thứ tự của các Doanh nghiệp từ 1 đến 16 đã được xáo trộn vì lý do tuân thủ. Ngoài ra, hệ số quy đổi các loại năng lượng thường dùng sang tấn than tiêu chuẩn và hệ số quy đổi các tiện ích tiêu hao năng lượng thường dùng sang tấn than tiêu chuẩn là cố định, nhưng số liệu tiêu hao cụ thể của từng doanh nghiệp do doanh nghiệp tự báo cáo và được cơ quan chức năng thẩm tra, kết quả công bố chính thức cuối cùng sẽ là căn cứ cuối cùng. Vì vậy, để tránh tranh cãi, tôi không sử dụng phương pháp này để ước tính quy mô công suất cần loại bỏ. Thay vào đó, tôi xem xét các dây chuyền sản xuất thỏi/tấm silic được xây dựng trước năm 2021 (không bao gồm năm 2021) và chưa có thông báo công khai về việc cải tạo công nghệ tiết kiệm năng lượng hoặc nâng cấp lên kích thước lớn.

Theo số liệu thống kê của SMM, có thể tính toán rằng tổng cộng 152,75 GW hiện không đáp ứng yêu cầu tiêu hao năng lượng cấp 3, chiếm khoảng 12,90% tổng công suất tấm wafer. Con số này không bao gồm công suất ở nước ngoài của các doanh nghiệp Trung Quốc (các cơ sở ở nước ngoài như Malaysia, Việt Nam, v.v. không chịu ràng buộc bắt buộc của GB 47835-2026 và không bị xếp vào loại công suất lạc hậu theo tiêu chuẩn Trung Quốc). Tiêu chuẩn quốc gia bắt buộc (GB), được thực thi theo Luật Tiêu chuẩn hóa của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và Luật Bảo tồn năng lượng, có nghĩa là phần công suất này sẽ gây ra những tác động sau:

Tháng 7/2026 – Tháng 12/2026:

Các doanh nghiệp không đáp ứng yêu cầu về hiệu suất năng lượng phải hoàn thành việc kiểm định mức tiêu hao năng lượng và kiểm toán năng lượng cho tất cả các dây chuyền sản xuất, triển khai nâng cấp công nghệ tiết kiệm năng lượng cho những dây chuyền có tính khả thi về mặt kinh tế khi cải tạo và đạt được báo cáo kiểm tra tuân thủ từ bên thứ ba, đồng thời thúc đẩy một cách có trật tự việc đóng cửa, loại bỏ các dây chuyền sản xuất cũ có thời gian sử dụng dài và không còn giá trị cải tạo công nghệ. Đồng thời, họ có thể tự nguyện báo cáo kế hoạch khắc phục cho cơ quan tiết kiệm năng lượng địa phương.

Từ ngày 1 tháng 1 năm 2027:

Các dây chuyền sản xuất có mức tiêu thụ năng lượng vượt giới hạn Cấp 3 là vi phạm quy định sử dụng năng lượng. Cơ quan tiết kiệm năng lượng địa phương sẽ ra lệnh khắc phục trong thời hạn quy định theo pháp luật, thời hạn khắc phục thường không quá sáu tháng. Nếu sau thời hạn khắc phục quy định vẫn chưa đáp ứng yêu cầu hiệu suất năng lượng Cấp 3, hoặc trong trường hợp nghiêm trọng, cơ quan tiết kiệm năng lượng phải báo cáo lên chính quyền nhân dân cùng cấp và yêu cầu doanh nghiệp đình chỉ hoạt động để khắc phục, thậm chí đóng cửa các dây chuyền sản xuất liên quan. Không có cách tiếp cận linh hoạt kiểu “sản xuất trước, nộp phạt sau”.

Căn cứ pháp lý: Điều 16 và Điều 72 Luật Tiết kiệm Năng lượng của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, và Điều 20 Quy chế Giám sát Tiết kiệm Năng lượng Công nghiệp.

Kết luận:

Nói một cách đơn giản, sau khi công bố chính thức *Giới hạn tiêu thụ năng lượng trên một đơn vị sản phẩm Silic đơn tinh thể*, chính phủ cho phép thời hạn khắc phục sáu tháng. Đến tháng 1 năm sau, công suất này phải hoặc tiến hành chuyển đổi, nâng cấp công nghệ hoặc rời khỏi thị trường. Vấn đề mọi người quan tâm nhất là hiệu quả thực thi của chính sách này. Quan điểm của tôi là:

1. Tiêu chuẩn quốc gia là bắt buộc.

2. Sản phẩm không đáp ứng yêu cầu sẽ không có người mua, dù giá rẻ đến đâu.

3. Chính sách tạo điều kiện cho quá trình hợp lý hóa công suất theo cơ chế thị trường, trong đó lợi nhuận của sản phẩm là tiêu chí xác định quá trình hợp lý hóa đã hoàn tất.

Nhìn về phía trước, chúng tôi kỳ vọng phân khúc tấm wafer sẽ hoàn tất hợp lý hóa công suất từ quý 4 năm 2027 đến quý 2 năm 2028. Vào thời điểm đó, cân bằng cung cầu sẽ chưa đạt được, và tình trạng nhiều dây chuyền sản xuất hoạt động dưới công suất sẽ là bình thường. Các công ty niêm yết nên ưu tiên lợi ích cổ đông; do đó, tôi chủ yếu sử dụng tỷ suất lợi nhuận trung bình ngành để đánh giá sức khỏe hoạt động của ngành quang điện.