Theo Miningweekly, trích dẫn Bloomberg, một mỏ khoáng sản từ thời Chiến tranh Lạnh gần thủ đô Bratislava của Slovakia đang thu hút sự chú ý từ EU.
Dự án có tên Trojarova nằm trên một sườn đồi rậm rạp cây cối thuộc khu vực được gọi là Tiểu Carpathians ở Slovakia, nơi các kỹ sư Liên Xô lần đầu phát hiện các lớp quặng chứa antimon vào những năm 1980. Chủ sở hữu dự án là Military Metals Corp (MMC) có trụ sở tại Canada, được xem là cơ hội để châu Âu đảm bảo nguồn cung kim loại quân sự.
Đối với các khoáng sản quan trọng như antimon, các nước EU dường như không thể cung cấp tài trợ và hành động, khiến các dự án như Trojarova dễ bị đối thủ cạnh tranh thâu tóm. Đến nay, MMC vẫn chưa đạt được thỏa thuận bao tiêu nào từ EU.
Trong bối cảnh Tổng thống Trump đe dọa tăng thuế quan đối với châu Âu, dự án này minh họa nguy cơ châu Âu bị tụt hậu trong cuộc cạnh tranh khốc liệt giữa các siêu cường.
Khi nhập khẩu các khoáng sản quan trọng như đất hiếm bị hạn chế, Mỹ đã tích cực tìm kiếm quan hệ đối tác với các quốc gia giàu tài nguyên và tài trợ các dự án trên toàn thế giới để đẩy nhanh phát triển, nhưng châu Âu lại tụt lại phía sau.
Bà Schulz Sabrina, Giám đốc phụ trách Đức của Sáng kiến Châu Âu về An ninh Năng lượng (EIES), cho biết: "Các quốc gia thành viên vẫn miễn cưỡng chi trả cho các dự án khai thác và chế biến ngoài biên giới của họ, ngay cả khi thực tế địa kinh tế đòi hỏi điều đó. Tài chính vẫn là trở ngại chính."
Đạo luật Nguyên liệu thô Quan trọng của châu Âu (CRMA) năm 2023 đã đề ra chiến lược của EU. CRMA đặt mục tiêu ít nhất 10% nguồn cung vật liệu quan trọng hàng năm của châu Âu phải đến từ khai thác trong nước và 40% từ chế biến trong nước. Các mục tiêu này buộc các quốc gia thành viên phải hành động, xác định các lỗ hổng an ninh và tập trung đầu tư để đảm bảo nguồn cung an toàn các kim loại pin như lithium.
Kể từ đó, các đối thủ cạnh tranh toàn cầu đã chuyển hướng sang các nguồn tài nguyên quân sự như antimon, gallium và germanium, nhưng châu Âu không theo kịp. Giới chuyên gia cho rằng nguyên nhân là do các quan chức EU thiếu thẩm quyền để theo đuổi các chính sách tương tự như Mỹ và thiếu nguồn vốn để đầu tư.
Điều này khiến các doanh nghiệp thiếu vốn khó triển khai các dự án kim loại phụ, vì họ gặp khó khăn trong việc huy động vốn trên thị trường tư nhân.
Với ngân sách eo hẹp trên khắp châu Âu, nhiều quốc gia thành viên EU vẫn chưa biết cách hành động. Ví dụ tại Đức, Bộ Kinh tế, Phủ Thủ tướng và Bộ Ngoại giao vẫn chưa thống nhất được cách giải quyết rủi ro về khoáng sản quan trọng.
Kết quả là tình trạng bế tắc, trong khi các quan chức EU lo ngại rằng các quốc gia thành viên sợ bỏ lỡ cơ hội.
Tháng trước, EU đã đạt được thỏa thuận với Mỹ về phối hợp chính sách nhằm đảm bảo chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng. Đối với MMC, đây là bước phát triển quan trọng có thể dẫn đến quan hệ đối tác đầu tư chung Mỹ-EU và hợp đồng bao tiêu cho dự án Trojarova.
Ngày 24 tháng 3, Hartmann Frank, quan chức Bộ Ngoại giao Đức phụ trách các vấn đề châu Á, phát biểu tại một sự kiện ở Berlin rằng châu Âu hành động chưa đủ nhanh và "làm chưa đủ".
"Chúng ta phải triển khai chiến lược dài hạn, giữ nguồn vốn trong tay mình và đầu tư vào các khoáng sản quan trọng này trong thập kỷ tới," ông phát biểu tại buổi thảo luận do Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Đức tổ chức. "Nếu không, chúng ta sẽ không thể thoát khỏi sự phụ thuộc này."
Dự án Trojarova, được MMC mua lại khoảng hai năm trước, có thể là một cơ hội.
Antimon là kim loại màu trắng bạc thường đi kèm với vàng, được sử dụng rộng rãi trong các ứng dụng quân sự như đạn dược, kính nhìn đêm và cảm biến hồng ngoại, chiếm 15% tổng nhu cầu. Các ứng dụng khác bao gồm chất chống cháy, năng lượng hạt nhân và năng lượng tái tạo.
"Antimon là một kim loại phụ đa dụng," Schulz cho biết. "Nguồn cung antimon tập trung cao độ, và châu Âu gần như hoàn toàn phụ thuộc vào nhập khẩu."
Đây cũng là lý do MMC đã giới thiệu dự án Trojarova với các nhà đầu tư như một cơ hội quan trọng tại châu Âu, có khả năng cung cấp thỏi antimon trực tiếp cho các khách hàng quốc phòng.
CEO của MMC, Eldridge Scott, cho biết các nhà máy luyện kim tại Đức và Thụy Điển có thể chế biến quặng từ dự án này, giúp châu Âu xây dựng toàn bộ chuỗi cung ứng antimon từ khai thác đến chế biến.
Mỏ này nằm gần thị trấn rượu vang Pezinok ở tây nam Slovakia, được Liên Xô phát hiện và khai thác đầu tiên. Mặc dù mỏ dài 1,7 km sau đó bị bỏ hoang, nhưng nó vẫn là một trong những mỏ antimon quan trọng nhất châu Âu.
MMC quá nhỏ để tự mình khôi phục sản xuất tại mỏ và cần đồng đầu tư với các đối tác cũng như xây dựng một nhà máy luyện kim. Nếu sản xuất được nối lại trong vòng hai đến ba năm, mỏ có thể sản xuất 6.000 tấn antimon mỗi năm, đáp ứng một phần ba nhu cầu của châu Âu.
Tuy nhiên, công ty với vốn hóa thị trường chưa đến 30 triệu USD cần nguồn tài trợ đáng kể.
Ngoài ra, giá khoáng sản quan trọng dễ biến động mạnh, và ngay cả trong các thị trường như lithium, nhiều dự án lớn đã bị đình trệ khi các công ty khai thác tìm kiếm tài trợ từ chính phủ.
Dù dự án của công ty này có chất lượng cao đến đâu, châu Âu vẫn thiếu nguồn vốn và quyết tâm để đảm bảo phát triển các nguồn tài nguyên này. Quỹ nguyên liệu thô trị giá 1 tỷ euro của chính Đức cho đến nay chỉ hỗ trợ hai dự án, tạo ra nhiều rào cản cho các công ty đủ điều kiện hơn là loại bỏ chúng.
Ủy ban châu Âu và các quốc gia thành viên đã ký nhiều biên bản ghi nhớ với các nước sản xuất. Ví dụ, Tây Ban Nha đã đạt được thỏa thuận với Brazil vào tháng trước. Tuy nhiên, các thỏa thuận của Mỹ với những nước này có quy mô tài trợ lớn hơn và tiến triển nhanh hơn.
Thỏa thuận của chính phủ Mỹ với EU phản ánh cái gọi là mức giá sàn để bảo vệ hoạt động của các nhà sản xuất. Các nước châu Âu đã do dự, nhưng đôi khi không còn lựa chọn nào khác ngoài việc đồng ý với các đề xuất của Mỹ.
Trong khi đó, động lực hành động của EU phần lớn đã nhường chỗ cho các cuộc khủng hoảng cấp bách hơn khác. Ngược lại, mặc dù chính phủ Mỹ gần đây tập trung vào các xung đột như chiến tranh Iran, đội ngũ trợ lý của tổng thống vẫn bận rộn xác định các dự án khoáng sản và đấu thầu để đảm bảo chúng.
Một doanh nghiệp Mỹ đã tiếp cận MMC để yêu cầu khảo sát thực địa dự án Trojarova. Trong khi đó, cơ quan đầu tư của chính phủ Mỹ đã đồng ý vào tháng trước một thỏa thuận trị giá 5 triệu USD để khởi động lại một mỏ antimon đã đóng cửa khác ở Bắc Macedonia.
Chủ tịch MMC Hüser Thomas hy vọng Trojarova sẽ không phải đối mặt với kết cục tương tự. Công dân Đức này, trước đây là quản lý tại Glencore, đã gia nhập công ty trong năm nay.
"Điều chúng tôi còn thiếu không phải là kế hoạch, mà là thực thi," ông nói. "Chiến lược nguyên liệu thô của châu Âu vẫn manh mún, chậm chạp và thường tách rời khỏi thực tế công nghiệp.""
