Vào thứ Ba (ngày 17 tháng 6), Ngân hàng Nhật Bản (BOJ) tuyên bố trong thông cáo chính sách tiền tệ mới nhất của mình rằng họ sẽ duy trì lãi suất chính sách ở mức 0,5% và có kế hoạch giảm tốc độ mua trái phiếu trong năm tài chính tới.
Cuối tháng 5, lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản tăng vọt lên mức cao kỷ lục do nhu cầu yếu từ các nhà đầu tư đối với các cuộc đấu giá trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn dài và biến động cao trên thị trường trái phiếu toàn cầu. Vào ngày 21 tháng 5, lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 30 năm đạt mức cao kỷ lục 3,2%.
Vào thời điểm đó, các nhà giao dịch lưu ý rằng điều này không chỉ phản ánh lo ngại của thị trường về triển vọng kinh tế toàn cầu mà còn cả lo ngại về tác động của kế hoạch tiếp tục giảm mua trái phiếu của BOJ.
Vào thứ Ba, Hội đồng Chính sách của BOJ đã kết thúc cuộc họp kéo dài hai ngày. Trong cuộc họp,các nhà hoạch định chính sách đã nhất trí bỏ phiếu giữ nguyên lãi suất ngắn hạn ở mức 0,5% và giảm mua trái phiếu với tốc độ chậm hơn bắt đầu từ năm tới. Rõ ràng, trọng tâm chính của cuộc họp này là điều chỉnh tốc độ.
Kết quả này cũng phù hợp với kỳ vọng của thị trường. Trước cuộc họp, Ryutaro Kono, nhà kinh tế trưởng Nhật Bản tại BNP Paribas, chỉ ra rằng, "Sự bất ổn trên thị trường trái phiếu không có lợi cho việc thực hiện chính sách tiền tệ. Để cân bằng một cách thận trọng tốc độ giảm bảng cân đối kế toán, BOJ có thể sẽ giảm tốc độ mua trái phiếu bắt đầu từ mùa xuân tới."
Giảm tốc độ giảm bảng cân đối kế toán
Vào tháng 3 năm ngoái, BOJ đã bãi bỏ chính sách lãi suất âm và kiểm soát đường cong lợi suất, sau đó quyết định vào tháng 7 cùng năm giảm quy mô mua trái phiếu, điều này sẽ tiếp tục cho đến tháng 3 năm 2026.
Cụ thể, BOJ sẽ tiếp tục giảm kế hoạch mua trái phiếu chính phủ hàng tháng và giảm quy mô mua trái phiếu hàng quý khoảng 400 tỷ yên (khoảng 2,8 tỷ USD) cho đến tháng 3 năm 2026.
Vào thứ Ba, BOJ tuyên bố rằnghọ sẽ không thực hiện bất kỳ thay đổi nào đối với kế hoạch giảm hiện tại. Dự kiến, tính đến quý kết thúc vào tháng 6 năm 2026, lượng mua trái phiếu hàng tháng của BOJ sẽ lên tới 4,1 nghìn tỷ yên.
Tuy nhiên,theo kế hoạch của BOJ cho năm tài chính tới, ngân hàng cho biết sẽ giảm tốc độ giảm xuống 200 tỷ yên (khoảng 1,4 tỷ USD) mỗi quý bắt đầu từ tháng 4 năm 2026, với mục tiêu đạt mức mua hàng tháng 2,1 nghìn tỷ yên vào tháng 3 năm 2027.
Ngân hàng Nhật Bản (BOJ) giải thích rằng động thái này nhằm mục đích “cải thiện hoạt động của thị trường trái phiếu Nhật Bản theo cách hỗ trợ sự ổn định của thị trường”.
Vào thứ Ba, Thống đốc BOJ Kazuo Ueda đã tổ chức một cuộc họp báo sau cuộc họp, tuyên bố rằng ngân hàng sẽ giảm mua trái phiếu một cách phù hợp và có thể dự đoán được, đồng thời sẽ phản ứng linh hoạt nếu lợi suất tăng đáng kể. Về vấn đề tăng lãi suất, ông Ueda lưu ý rằng nếu triển vọng kinh tế phù hợp với kỳ vọng, ngân hàng trung ương sẽ tăng lãi suất.
Quan điểm của các ngân hàng đầu tư
HSBC Global Research chỉ ra rằng quy mô mua trái phiếu hàng tháng là 2 nghìn tỷ yên là một mức “tự nhiên”, cho biết rằng con số này sẽ tương đương với lượng trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) mà Ngân hàng Nhật Bản (BOJ) mua hàng tháng trước khi áp dụng chính sách tiền tệ siêu nới lỏng vào tháng 4 năm 2013.
Benjamin Shatil, một nhà kinh tế cấp cao của JPMorgan Chase tại Tokyo, cho biết: “Khi BOJ rời xa thị trường và bắt đầu chấm dứt việc mở rộng thanh khoản kéo dài hơn một thập kỷ, ngân hàng đang đi trên một sợi dây mỏng trong nỗ lực kiềm chế sự biến động”.
Ông Shatil nói thêm rằng việc BOJ từng bước thoát khỏi chính sách tiền tệ siêu nới lỏng không chỉ có tác động đối với Nhật Bản mà còn đối với thị trường trái phiếu toàn cầu. Ông nói: “Sự tập trung của thị trường ngày càng chuyển từ con đường bình thường hóa lãi suất chính sách của BOJ sang tốc độ giảm bảng cân đối kế toán của ngân hàng”.
Krishna Bhimavarapu, một nhà kinh tế châu Á - Thái Bình Dương tại State Street Global Advisors, tin rằng BOJ sẽ không thực hiện bất kỳ thay đổi nào đối với kế hoạch giảm dần mua trái phiếu hiện tại của mình trước quý I năm tới, đánh dấu một chiến thắng nhỏ cho BOJ “khi thị trường dường như không cần sự giúp đỡ ngay lập tức để đối phó với sự tăng vọt gần đây của lợi suất trái phiếu JGB dài hạn”.
Sau tuyên bố mới nhất của BOJ vào buổi trưa, chỉ số Nikkei 225 tăng 0,55%, đồng yên tăng 0,13% so với đồng đô la Mỹ lên 144,55 và lợi suất trái phiếu JGB 10 năm tăng 3 điểm cơ bản lên 1,491%.