Theo một cuộc khảo sát của giới truyền thông, do triển vọng kinh tế còn nhiều bất ổn, Ngân hàng Nhật Bản (BOJ) sẽ không tăng lãi suất lần nữa trong năm nay. Hiện tại, hầu hết các nhà kinh tế đều dự đoán lần tăng lãi suất tiếp theo của BOJ sẽ bị trì hoãn đến đầu năm 2026.
Hầu hết các nhà kinh tế được khảo sát cũng chỉ ra rằng BOJ sẽ giảm tốc độ mua trái phiếu chính phủ bắt đầu từ năm tài chính tới. Ngoài ra, ba phần tư số người được hỏi dự đoán rằng chính phủ Nhật Bản sẽ giảm phát hành trái phiếu siêu dài hạn.
Kết quả mới nhất một phần phản ánh lo ngại của các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản về triển vọng kinh tế, khi các chính sách thuế quan thất thường của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đe dọa triển vọng kinh tế và các nhà đầu tư ngày càng lo ngại về tình hình tài chính công của Nhật Bản.
Takumi Tsunoda, một nhà kinh tế cấp cao tại Viện nghiên cứu Ngân hàng Trung ương Shinkin, chỉ ra: "Nếu các cuộc đàm phán thương mại giữa Mỹ và các nước khác có tiến triển, hoạt động kinh tế toàn cầu có thể sẽ phục hồi. So với các dự báo trước đây, thời điểm tăng lãi suất chính sách hiện nay có nhiều khả năng sẽ bị trì hoãn. Hiện tại, dự kiến BOJ sẽ tăng lãi suất một lần nữa vào quý I năm 2026."
Lịch trình tăng lãi suất bị trì hoãn
Vào tháng 3 năm ngoái, BOJ đã chấm dứt chương trình kích thích kinh tế quy mô lớn kéo dài một thập kỷ và tăng lãi suất ngắn hạn lên 0,25% vào tháng 7 năm ngoái và 0,50% vào tháng 1 năm nay. Hiện tại, BOJ đang trong giai đoạn thắt chặt chính sách tiền tệ.
Tuy nhiên, tỷ lệ lạm phát cao hơn dự kiến vào tháng 4 đã làm tăng thêm sự bất ổn cho lộ trình thoát khỏi chính sách tiền tệ siêu nới lỏng của BOJ. Trong bối cảnh lạm phát trong nước có tính bền vững và tác động của thuế quan Mỹ đến nhu cầu toàn cầu, BOJ chắc chắn đang phải đối mặt với sự cân bằng khó khăn giữa "bảo vệ tăng trưởng" và "chống lạm phát".
Xét về dữ liệu cụ thể từ cuộc khảo sát nói trên, không có nhà phân tích nào trong số 60 nhà phân tích được khảo sát kỳ vọng BOJ sẽ tăng lãi suất tại cuộc họp chính sách vào ngày 16-17 tháng 6.
Trong số 58 nhà kinh tế được khảo sát, 30 người (chiếm 52%) kỳ vọng lãi suất sẽ duy trì ở mức 0,50% vào cuối năm, trong khi một cuộc khảo sát vào tháng 5 cho thấy 52% số người được hỏi kỳ vọng lãi suất sẽ tăng lên 0,75% vào cuối năm 2025.
Cuộc khảo sát mới nhất cũng chỉ ra rằng hơn ba phần tư số người được hỏi (40 trong số 51 người) hiện nay dự kiến sẽ có ít nhất một lần tăng lãi suất 25 điểm cơ bản vào cuối tháng 3 năm tới.
Gần đây, Thống đốc Ngân hàng Nhật Bản Kazuo Ueda nhấn mạnh rằng nếu lạm phát cơ bản tiến gần đến mục tiêu 2%, Ngân hàng Nhật Bản sẽ sẵn sàng tiếp tục tăng lãi suất.
Chậm lại việc giảm mua trái phiếu
Ngân hàng Nhật Bản đã bắt đầu giảm mua trái phiếu với quy mô lớn vào năm ngoái để giúp nền kinh tế thoát khỏi giai đoạn kích thích quy mô lớn kéo dài hàng thập kỷ. Tuy nhiên, cuộc khảo sát cho thấy 17 trong số 31 người được hỏi tin rằng Ngân hàng Nhật Bản sẽ chậm lại tốc độ giảm mua trái phiếu sau tháng 4 năm tới.
Hiện nay, Ngân hàng Nhật Bản giảm mua trái phiếu khoảng 400 tỷ yên mỗi quý, và những người được hỏi này dự kiến mức giảm hàng quý sẽ dao động từ 200 tỷ yên đến 370 tỷ yên.
Ngoài ra, 21 trong số 28 nhà kinh tế (khoảng ba phần tư) cho biết chính phủ sẽ giảm phát hành trái phiếu siêu dài hạn, trong khi những nhà kinh tế còn lại tin rằng quy mô phát hành sẽ không thay đổi.
Do nhu cầu giảm từ các nhà mua truyền thống như các công ty bảo hiểm nhân thọ và lo ngại về mức nợ tăng dần, lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGBs) siêu dài hạn đã tăng lên mức cao kỷ lục vào tháng trước.
Báo cáo gần đây cho thấy chính phủ Nhật Bản đang xem xét mua lại một số trái phiếu siêu dài hạn được phát hành với lãi suất thấp và dự kiến chính phủ sẽ tiếp tục giảm quy mô phát hành trái phiếu siêu dài hạn.