Theo một báo cáo từ Mining.com trích dẫn Reuters, một tòa án liên bang ở Mỹ đã ra lệnh vào thứ Sáu (9/5) rằng chính quyền Trump hiện không thể chuyển giao đất cho Rio Tinto và BHP để phát triển một mỏ đồng bị người Mỹ bản địa phản đối, với lý do Tòa án Tối cao đang xem xét vụ án phức tạp này.
Hiện tại, dự án mỏ đồng Resolution đang là tâm điểm của một cuộc tranh cãi gay gắt. Một mặt, cần phải bảo vệ quyền tôn giáo của người Apache San Carlos ở Arizona, mặt khác, nhu cầu về đồng ngày càng tăng do quá trình chuyển đổi năng lượng, khiến chính phủ Mỹ kêu gọi mở rộng sản xuất khoáng sản trong nước.
Trong một lệnh 18 trang, Thẩm phán Quận Mỹ Steven Logan tuyên bố rằng Apache Stronghold, một tổ chức phi lợi nhuận đại diện cho người Apache và các đồng minh của họ, có thể thành công trong kháng cáo của mình lên Tòa án Tối cao, và do đó, việc chuyển giao đất nên tạm thời bị dừng lại.
"Rõ ràng là sự cân bằng nghiêng về phía Apache Stronghold, và họ đã chứng minh được rằng họ sẽ phải chịu thiệt hại không thể khắc phục nếu việc chuyển giao được tiến hành, ngay cả trong thời gian ngắn", ông nói.
Tranh chấp tập trung vào Khu cắm trại Oak Flat, một khu vực thuộc sở hữu liên bang, nơi nhiều người Apache thờ phượng các vị thần của họ. Dưới khu cắm trại là một mỏ đồng có trữ lượng hơn 40 tỷ pound (18,1 triệu tấn), một vật liệu quan trọng để sản xuất xe điện và gần như tất cả các thiết bị điện tử.
Nếu được xây dựng, hố mỏ mở của mỏ đồng Resolution sẽ có chiều rộng 2 dặm (3 km) và chiều sâu 1.000 feet (304 m), dần dần nuốt chửng khu cắm trại.
Kể từ năm 2021, các tòa án Mỹ đã liên tiếp từ chối các yêu cầu của người Apache nhằm ngăn chặn việc chuyển giao đất. Những phán quyết này được đưa ra sau quyết định của Quốc hội Mỹ và cựu Tổng thống Obama vào năm 2014.
Trong nhiệm kỳ đầu tiên, Tổng thống Trump đã khởi xướng việc chuyển giao đất liên bang, nhưng động thái này đã bị người kế nhiệm, ông Biden, phủ quyết khi vụ án đang chờ xét xử tại tòa án.
Tòa án Tối cao Mỹ hiện đang xem xét có nên tiếp nhận vụ án hay không. Tòa án Tối cao đã chỉ ra ít nhất 13 lần rằng họ sẽ tiếp tục xem xét kháng cáo, khiến quá trình này trở nên rất khác thường.
Trong khi đó, ông Trump đã khởi động lại quá trình chuyển giao đất vào tháng trước, với kế hoạch của chính phủ Mỹ là hoàn thành việc này sớm nhất vào ngày 16/6, khiến ông Logan phải đưa ra phán quyết khẩn cấp.
Trong phán quyết vào thứ Sáu, ông Logan nói rằng, "Có cơ sở vững chắc để tin rằng 'Tòa án Tối cao sẽ thụ lý vụ án này'". Những cam kết của Rio Tinto và BHP về việc giữ khu vực này có thể tiếp cận được với công chúng trong thời gian an toàn nhất có thể là "không đáng tin cậy", vì chúng không có ràng buộc pháp lý, ông Logan nói thêm.
Ông Logan không tin vào lời khai của các giám đốc điều hành Rio Tinto tại phiên điều trần vào đầu tuần trước. Rio Tinto tuyên bố rằng họ đã đầu tư 2,7 tỷ USD vào dự án Resolution Copper và chi 11 triệu USD mỗi tháng cho bảo trì, đây là "lựa chọn tự nguyện" của công ty.
Rio Tinto cho biết họ đang đánh giá phán quyết của tòa án địa phương.
Một phát ngôn viên của Rio Tinto nói rằng, "Lệnh tạm thời này... sẽ không thay đổi bản chất của các vấn đề pháp lý mà Tòa án Tối cao đang thụ lý".
BHP, công ty nắm giữ 45% cổ phần trong dự án, đã không trả lời ngay lập tức các yêu cầu bình luận.
Wendsler Nosie, một nhà lãnh đạo của Apache Stronghold, bày tỏ ông "biết ơn thẩm phán vì đã ngăn chặn vụ cưỡng chiếm đất đai này, cho phép Tòa án Tối cao có thời gian để bảo vệ Oak Flat khỏi bị phá hủy".
